AI Act, po ludzku dla twojej firmy. I co ARIA KNOWS bierze na siebie zamiast ciebie.

Od 2 sierpnia 2026 obowiązuje rozporządzenie (UE) 2024/1689, znane jako AI Act. Jeśli na WhatsAppie, w mailu albo przez telefon odpowiada asystent AI w imieniu twojej firmy, praktyczne pytanie jest proste: kto ma powiedzieć klientowi, ty czy firma, która dała ci asystenta?

Krótka odpowiedź jest taka, a reszta strony ją rozwija: Obowiązek zaprojektowania asystenta w taki sposób, aby klient wiedział, że rozmawia ze sztuczną inteligencją, spoczywa na dostawcy systemu, czyli na nas, zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1689. Informacje na tej stronie mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej.

Strona jest napisana dla właściciela firmy bez przygotowania prawniczego, a na końcu znajdziesz źródła, z linkami, żeby każde zdanie dało się sprawdzić samodzielnie.

Czym jest AI Act i kogo obowiązuje?

AI Act to europejskie prawo o sztucznej inteligencji, stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, czyli także w Rumunii, bez ustawy wdrażającej. Rozporządzenie dzieli odpowiedzialność między dostawcę, czyli tego, kto buduje system AI i wprowadza go na rynek, a podmiot stosujący, czyli firmę, która używa systemu w swojej działalności.

Definicje są w art. 3. Punkt 3 mówi, że dostawca to ten, kto rozwija system AI albo zleca jego rozwój i wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku pod własną nazwą albo znakiem towarowym. Punkt 4 mówi, że podmiot stosujący, termin zapisany jako implementator w wersji rumuńskiej, to ten, kto wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę, poza osobistą działalnością pozazawodową. Te dwie role mają bardzo różne listy obowiązków, najdłuższą ma dostawca, a mała rumuńska firma, która kupuje gotowego asystenta, jest prawie zawsze podmiotem stosującym.

Czy muszę powiedzieć klientowi, że rozmawia ze sztuczną inteligencją?

Tak, klient musi się o tym dowiedzieć, ale prawny obowiązek zbudowania systemu tak, żeby człowiek się dowiedział, spoczywa na dostawcy, nie na twojej firmie. Art. 50 ust. 1 zaczyna się od formuły dostawcy zapewniają, że systemy AI przeznaczone do bezpośredniej interakcji z osobami fizycznymi projektuje się i rozwija w taki sposób, aby osoba była poinformowana, że prowadzi interakcję z systemem AI. Dla asystenta z tej strony dostawcą jest ARIA KNOWS.

Ustęp 1 ma też wyjątek zdroworozsądkowy: informacja nie jest potrzebna, jeżeli jest oczywista dla osoby dostatecznie poinformowanej, uważnej i ostrożnej, z uwzględnieniem okoliczności. W praktyce nie opieramy się na tym wyjątku. Wiadomość na WhatsAppie wygląda jak wiadomość od kolegi, więc oczywistości nie zakładamy.

Art. 50 ust. 5 dodaje regułę momentu: informacje z ustępów od 1 do 4 przekazuje się w sposób jasny i wyraźny, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego wystawienia na działanie systemu, i w formatach dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami. Stąd bierze się konkretna rekomendacja z sekcji z tekstami do skopiowania: informacja stoi w pierwszej wiadomości, a nie na stronie z regulaminem, której nikt nie otwiera.

Od kiedy obowiązuje?

Kalendarz jest w art. 113, ale to już nie ten z pierwotnego tekstu. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, pakiet nazwany Digital Omnibus on AI, obowiązujące od 27 lipca 2026, przesunęło dalej terminy dla systemów wysokiego ryzyka. Art. 50 jest w rozdziale IV, więc mieści się w regule ogólnej i obowiązuje od 2 sierpnia 2026.

Kalendarz stosowania, w większości z art. 113, ze zmianami wprowadzonymi do tej pory:

• 2 lutego 2025, za nami, rozdziały I i II: praktyki zakazane z art. 5, w ówczesnym brzmieniu, oraz art. 4 o kompetencjach w zakresie AI, od tego czasu napisany na nowo.
• 2 sierpnia 2025, za nami: przepisy dla modeli ogólnego przeznaczenia, zarządzanie i rozdział o karach, z wyjątkiem art. 101.
• 2 sierpnia 2026, za nami: obowiązki w zakresie przejrzystości z art. 50 i reszta rozporządzenia, z wyjątkiem obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, przesuniętych przez Digital Omnibus na 2 grudnia 2027.
• 2 grudnia 2026, przed nami, termin, który wynika z art. 111 ust. 4, dodanego przez Digital Omnibus, a nie z art. 113: oznaczanie w formacie nadającym się do odczytu maszynowego z art. 50 ust. 2, dla systemów generatywnych, które były na rynku przed 2 sierpnia 2026. To obowiązek dostawcy, nie twojej firmy. Od tej samej daty obowiązują też praktyki nowo dopisane do listy zakazów z art. 5.
• 2 grudnia 2027, przed nami: obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, wśród nich rekrutacja, edukacja, kredyt i ubezpieczenia. Pierwotny termin to 2 sierpnia 2026.
• 2 sierpnia 2028, przed nami: art. 6 ust. 1 i odpowiadające mu obowiązki, dla systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty regulowane. Pierwotny termin to 2 sierpnia 2027.

Kto odpowiada, dostawca czy moja firma?

Podział idzie po ustępach, a nie po intuicji. Tu najczęściej popełnia się błąd, także w materiałach handlowych, w których pada zdanie, że obowiązek poinformowania spada na firmę używającą asystenta. Tekst art. 50 ust. 1, cytowany wyżej, mówi co innego: ustępy 1 i 2 obowiązują dostawcę, a ustępy 3 i 4 podmiot stosujący, czyli twoją firmę, ale tylko w konkretnych sytuacjach, które przy asystencie do obsługi klienta z reguły nie występują.

Jedno zdanie dla równowagi, żeby nie powstało wrażenie, że nic cię tu nie dotyczy. Art. 99 ust. 4 lit. g), który ustala karę, mówi o obowiązkach w zakresie przejrzystości z art. 50 po stronie dostawców i po stronie podmiotów stosujących, a art. 50 ust. 6 pozostawia nienaruszone inne obowiązki w zakresie przejrzystości wynikające z prawa Unii i z prawa krajowego. Niezależnie od AI Act rumuńskie przepisy o ochronie konsumenta zabraniają ci wprowadzać klienta w błąd co do tego, kto mu odpowiada. Dlatego praktyczna rekomendacja pozostaje ta sama: umieść informację, nawet jeśli obowiązek zaprojektowania systemu nie jest twój.

Dwa wyjątki warto znać. Jeśli weźmiesz system AI, umieścisz na nim swoją nazwę albo znak towarowy i odsprzedasz go jako własny produkt, albo istotnie go zmienisz, art. 25 może potraktować cię jako dostawcę, ze wszystkimi wynikającymi z tego obowiązkami; przepis dotyczy systemów wysokiego ryzyka, więc co do zasady nie dotyka zwykłego asystenta na WhatsAppie, ale warto to sprawdzić, zanim wprowadzisz AI na rynek pod swoją marką. A gdyby twój system wpadł do kategorii wysokiego ryzyka, art. 26 dokłada podmiotowi stosującemu osobną listę obowiązków, wśród nich nadzór ze strony człowieka i przechowywanie rejestrów zdarzeń.

Co konkretnie muszę zrobić, jeśli używam asystenta AI?

Jako podmiot stosujący masz krótką listę, w kolejności, w jakiej to ma znaczenie:

1. Informacja. Tekst stoi w pierwszej wiadomości rozmowy, a dodatkowo w opisie profilu firmowego i na twojej stronie kontaktowej. Gotowe do skopiowania sformułowania znajdziesz niżej.
2. Wyjście do człowieka. Klient musi móc dotrzeć do osoby, a asystent nie może udawać człowieka, kiedy pada takie pytanie wprost.
3. Przeszkolenie zespołu. Art. 4, napisany na nowo przez rozporządzenie (UE) 2026/1744, wymaga od dostawców i od podmiotów stosujących podjęcia środków wspierających kompetencje własnego personelu w zakresie AI i mówi wprost, że obowiązek ten nie oznacza zagwarantowania komukolwiek konkretnego poziomu tych kompetencji. W praktyce: ludzie, którzy używają asystenta, muszą wiedzieć, co on robi i kiedy przejmują rozmowę.
4. Publikowany tekst. Jeśli publikujesz artykuły napisane przez AI, które informują opinię publiczną w sprawach interesu publicznego, art. 50 ust. 4 akapit drugi wymaga, żeby to ujawnić, chyba że tekst przeszedł kontrolę redakcyjną albo weryfikację przez człowieka, a osoba fizyczna albo prawna ponosi odpowiedzialność redakcyjną.
5. Dane osobowe. RODO obowiązuje równolegle i obowiązywało już wcześniej. AI Act go nie zastępuje i nie rozluźnia.

Co nie wchodzi na twoją listę, jeśli używasz kupionego asystenta: zaprojektowanie systemu tak, żeby sam się ujawniał, techniczne oznaczanie wygenerowanych treści i dokumentacja techniczna modelu. To należy do dostawcy.

Jaki tekst mogę wstawić, żeby poinformować klienta?

Rozporządzenie wymaga informacji jasnej i wyraźnej, a nie konkretnej formuły. Niżej są cztery krótkie warianty, po polsku, gotowe do skopiowania: podmieniasz nazwę firmy i używasz ich tak, jak są. To zwykłe sformułowania informacyjne, a nie teksty narzucone przez prawo, i można je dopasować do tonu twojej firmy.

Gdzie umieścić informację w rozmowie na WhatsAppie?

W pierwszej wiadomości, którą wysyła asystent, przed odpowiedzią na pytanie, bo art. 50 ust. 5 wymaga informacji najpóźniej w momencie pierwszej interakcji. Jedno zdanie, potem do rzeczy, żeby nie zamienić obowiązku przejrzystości w ścianę tekstu, którą klient zamyka.

Trzy praktyczne szczegóły, które często umykają. Sam opis profilu WhatsApp Business to słabe rozwiązanie: wiele osób pisze prosto z listy rozmów i nigdy nie otwiera profilu. Informację wstawia się ponownie w każdej nowej rozmowie z kimś, kto wcześniej z asystentem nie pisał, a nie raz na starcie. A jeśli rozmowę przejmuje ktoś z zespołu, warto powiedzieć klientowi, że przejął ją człowiek, bo inaczej dalej myśli, że rozmawia z AI.

Przez telefon działa ta sama logika, i to ostrzej: powitanie mówi, że odpowiada automatyczny asystent, zanim zbierze się jakiekolwiek informacje. Głos, którego używa ARIA KNOWS, jest syntetyczny i nie jest sklonowany z głosu klienta ani twojego pracownika. Orientacyjnie taki głos nie mieści się w definicji deepfake z art. 3, która dotyczy treści przypominających istniejące osoby.

Jakie kary i jakie organy, w Rumunii?

Europejski pułap jest w art. 99. Ustęp 4 lit. g) przewiduje, za naruszenie obowiązków w zakresie przejrzystości z art. 50 przez dostawców i przez podmioty stosujące, administracyjne kary pieniężne do 15 000 000 EUR albo, w przypadku przedsiębiorstwa, do 3 procent całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. Ustęp 6 przewiduje, że dla MŚP, w tym dla start-upów, stosuje się niższą z tych dwóch wartości, procent albo kwotę. To pułapy maksymalne, a nie typowe kary, a wysokość ustala właściwy organ.

Część rumuńska jest jeszcze w budowie i warto powiedzieć to wprost. W memorandum przyjętym 12 marca 2026 rząd zaproponował architekturę instytucjonalną: ANCOM jako organ nadzoru rynku i pojedynczy punkt kontaktowy, Autoritatea pentru Digitalizarea României jako organ notyfikujący, ASF i BNR po stronie finansowej, ANSPDCP w obszarach wrażliwych. W komunikacie z 24 lipca 2026 ANCOM powiedział wprost, że właściwe organy będą mogły kontrolować i karać nieprzestrzeganie obowiązków z rozporządzenia dopiero po wejściu w życie krajowego aktu prawnego, który jest w przygotowaniu. Podczas weryfikacji 9 sierpnia 2026 ta ustawa nie była przyjęta. Rozporządzenie i tak obowiązuje bezpośrednio, ale mechanizm kontroli i kar w Rumunii jeszcze nie działa.

Jak zajmujemy się częścią, która należy do nas

Ta sekcja jest o produkcie, a nie o prawie, i celowo jest oddzielona od reszty strony. ARIA KNOWS jest dostawcą systemu, więc obowiązki z art. 50 ust. 1 i 2 są nasze, a twoja firma nie musi robić dla nich niczego technicznego. Konkretnie:

• Asystent wyraźnie przedstawia się jako asystent AI na początku rozmowy z klientem, który wcześniej z nim nie pisał, i nigdy nie udaje człowieka.
• Tekst, którym asystent się przedstawia, da się ustawić osobno dla każdej firmy, więc możesz użyć dokładnie sformułowania z sekcji wyżej, w tonie swojej firmy.
• Głos przez telefon jest syntetyczny, zapowiada się jako taki i nie jest sklonowany z głosu nikogo z twojej firmy.
• Przejęcie rozmowy przez kogoś z zespołu odbywa się z tego samego ekranu, a pełna historia rozmów zostaje widoczna, więc jeśli ktoś cię zapyta, masz ją pod ręką.
• Serwery: Contabo, Lauterbourg, Francja. Model językowy to Mistral, każda firma ma własną bazę danych, a rozmowy nie są używane do trenowania żadnego modelu. Przechowywanie danych i część pisana, czyli odebrane wiadomości i wysłane odpowiedzi, zostają w Unii Europejskiej.
• Głos, tylko jeśli go włączysz. Odpowiadanie przez telefon nie jest włączone dla firmy, dopóki o to nie poprosisz. Kiedy jest włączone, transkrypcja tego, co mówi dzwoniący, odbywa się w europejskim punkcie dostępu naszego dostawcy transkrypcji, a synteza głosu, czyli dźwięk, który słyszy dzwoniący, jest przetwarzana przez dostawcę spoza Unii Europejskiej. Ten transfer jest pokryty umową z tym dostawcą, a to, kim są dostawcy, jest napisane w DPA.
• Czego jeszcze nie robimy: oznaczanie odpowiedzi w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, wymagane przez art. 50 ust. 2, jest w przygotowaniu. Termin, który nas dotyczy, to 2 grudnia 2026, i zaktualizujemy tę stronę, kiedy je uruchomimy. Kodeks praktyk dotyczący przejrzystości treści generowanych przez AI jest dobrowolny i nie podpisaliśmy go.

Czego nie robimy w ogóle: nie sprzedajemy ci gwarancji zgodności, nie podpisujemy ci oświadczenia, że twoja firma jest zgodna z przepisami, i nie zastępujemy ci prawnika. Twoja zgodność zależy też od tego, jak używasz systemu, a to pozostaje twoją decyzją. Jak system wygląda w prawdziwej firmie, zobaczysz na stronie o naszej własnej firmie montującej instalacje fotowoltaiczne.

Częste pytania

Źródła

Wszystkie powyższe stwierdzenia prawne zostały sprawdzone 9 sierpnia 2026, bezpośrednio na tekstach niżej. Jeśli znajdziesz rozbieżność, napisz na [email protected] i poprawimy stronę.

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), tekst w EUR-Lex: wersja polska. Cytowane artykuły: 3, 4, 5, 25, 26, 50, 99, 111, 113 i załącznik III.
• Rozporządzenie (UE) 2026/1744, Digital Omnibus on AI, obowiązujące od 27 lipca 2026, które napisało na nowo art. 4 i przesunęło terminy dla systemów wysokiego ryzyka: tekst w Dzienniku Urzędowym i komunikat Komisji Europejskiej.
• Komisja Europejska, wytyczne dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości, opublikowane 20 lipca 2026: strona wytycznych i częste pytania dotyczące art. 50. Przystąpienie do kodeksu praktyk dotyczącego przejrzystości treści generowanych przez AI jest dobrowolne i dotyczy dostawców.
• Rząd Rumunii, informacja prasowa z posiedzenia rządu 12 marca 2026, memorandum w sprawie właściwych organów krajowych: gov.ro.
• ANCOM, komunikat z 24 lipca 2026 o stanie ram wdrożeniowych w Rumunii: ancom.ro.

Kto napisał tę stronę

ARIA KNOWS to marka prowadzona przez Annapolis Tour S.R.L., CUI RO38461850. Wyżej zaleciliśmy, żeby sprawdzać, kto ci odpowiada i kto ci sprzedaje system, więc nasze dane identyfikacyjne stoją tutaj, do sprawdzenia w rejestrach publicznych, tak samo jak dane każdego dostawcy, z którym nas porównujesz. To jest ogólna informacja o rozporządzeniu (UE) 2024/1689 dla małych firm w Rumunii. To nie jest porada prawna i nie tworzy relacji między prawnikiem a klientem. Sytuacja twojej firmy może być inna, a krajowe ramy stosowania dopiero powstają. Przy poważnej decyzji zapytaj prawnika.

Dalej

Jeśli chcesz asystenta, który od pierwszej wiadomości przedstawia się jak trzeba i zostawia ci zapis rozmów na widoku: Komunikacja 199 RON miesięcznie, Operacje 499 RON miesięcznie, a Rozwój ustala się na zapytanie. Wyświetlana cena to kwota, którą płacisz za abonament, z VAT w środku. Ponad nią mogą dojść tylko koszty, które widzisz z góry: opłaty Meta za WhatsApp, refakturowane po koszcie, oraz minuty telefoniczne ponad te wliczone. Nie ma kosztu instalacji. Przy płatności rocznej płacisz dziesięć miesięcy zamiast dwunastu, 1 990 RON i 4 990 RON rocznie.

Powiązane strony, jeśli chcesz pociągnąć decyzję dalej:

• Pełne ceny i ile naprawdę kosztuje asystent AI w Rumunii, z ukrytymi kosztami wyłożonymi na stół.
• Porównanie z FlowBotic, jeśli oceniasz kilku dostawców i chcesz wiedzieć, co każdy z nich publikuje.
• Jak my używamy systemu, w naszej własnej firmie montującej instalacje fotowoltaiczne.
• Nie wyrabiam się z odpowiadaniem klientom i ile tracisz na wiadomości bez odpowiedzi, jeśli twoim problemem jest czas, a nie zgodność z przepisami.